Czym jest manga? Historia i opis fenomenu

Manga, fot. anonymous_object, flickr.com

W Japonii słowo manga bywa używane szeroko na określenie „komiksu”. Globalnie termin oznacza natomiast komiksy pochodzące z Japonii lub utrzymane w japońskim stylu. 

Co to jest manga — najważniejsze cechy

Manga to japońska forma komiksu, która wykształciła własny, bardzo rozpoznawalny styl narracji i estetyki. Kadry są starannie skomponowane i prowadzą opowieść głównie obrazem. Dymki i napisane opisy uzupełniają przekaz, pomagają zrozumieć myśli postaci i kontekst wydarzeń. Występują one jako krótkie rozdziały w czasopismach, tomiki zbiorcze oraz jako długie serie wielotomowe. Charakterystyczne jest również czytanie od prawej do lewej, zgodnie z japońskim sposobem zapisu. Styl rysunku bywa zróżnicowany, jednak często spotyka się wyraźną mimikę, uproszczone tła w momentach emocjonalnych oraz symbole graficzne, które mają na celu wzmocnienie emocji i akcji. 

Manga dzieli się m.in. na shōnen (dla chłopców), shōjo (dla dziewcząt), seinen i josei (dla dorosłych mężczyzn i kobiet), a każdy z nich ma własne konwencje tematyczne i stylistyczne. Może mieć postać krótkich historii, ale bardzo często przybiera formę długich, wielotomowych serii, rozwijających fabułę i bohaterów przez okres nawet wielu lat.

Krótka historia mangi 

Korzenie mangi sięgają bardzo dawnych tradycji wizualnego opowiadania historii w Japonii. Już w okresach przednowoczesnych powstawały narracyjne zwoje malarskie oraz ilustrowane opowieści, które łączyły obraz z tekstem i przedstawiały ciąg zdarzeń w sposób sekwencyjny. Analizy dotyczące mangi sięgają wczesnych form już w średniowieczu, a samo słowo "manga" w literaturze używane było od XVIII–XIX w. 

Współczesna forma mangi zaczęła kształtować się natomiast w XIX i XX wieku, jednak przełom nastąpił po II wojnie światowej. Kluczową postacią był tutaj Osamu Tezuka, zwany często „bogiem mangi”, który wprowadził narracyjny, wręcz filmowy sposób prowadzenia kadrowania. Jego twórczość ukształtowała standardy, które do dziś są widoczne w mandze, i otworzyła drogę do jej ogromnej popularności zarówno w Japonii, jak i na całym świecie.

Manga i jej popularność, fot. Immanuel Giel, Wikimedia Commons 

Dlaczego manga stała się tak popularna?

Manga adresuje praktycznie wszystkie tematy, dzięki czemu trafia do szerokich grup wiekowych i społecznych. Wiele popularnych serii mangi jest także adaptowanych na anime, gry czy filmy, co przyciąga nowych czytelników. Taka obecność w popkulturze sprawia, że nowe osoby często najpierw poznają historię w innej formie, a następnie sięgają po oryginalną mangę, co dodatkowo napędza jej popularność.

Globalny rynek mangi wciąż dynamicznie rośnie, a szczególnie silny jest wzrost segmentu cyfrowego. Raporty branżowe szacują wartość rynku mangi na miliardy dolarów, a rosnąca popularność czytania na smartfonach i tabletach stała się w ostatnich latach jednym z głównych motorów przychodów. Jednocześnie tradycyjna, papierowa forma mangi wciąż cieszy się dużym zainteresowaniem. Dla wielu czytelników istotne są walory estetyczne tomików, jakość druku oraz satysfakcja z posiadania kompletnej serii. Kolekcjonowanie mang stało się popularnym zjawiskiem, często prezentowanym w mediach społecznościowych, co dodatkowo wzmacnia widoczność i prestiż tego medium.

📌Osobiście z mangą miałam już styczność w czasach szkoły podstawowej. Samym tematem zainteresowałam się jednak bardziej dopiero w liceum. Na przestrzeni lat odkryłam, że szczególnie bliski jest mi gatunek horroru, a zwłaszcza twórczość Junjiego Ito, którą cenię za niezwykłą pomysłowość, niepokojącą atmosferę i oryginalne podejście do grozy. Uważam jednak, że każdy może znaleźć coś dla siebie, od krótkich historii do rozbudowanych dzieł oraz od romansu po ekstremalne horrory.